عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

409

منازل السائرين ( فارسى )

غيرمقام محبت كه اغراض براى پاداش‌هاست . و المحبّه فى سمة الطائفه و عنوان الطريقه و معقد السبة . « سمت » به معنى عدالت است . كه جمع آن سيما و سمات است . پس محبت علامت طائفه عرفا و عنوان طريقت و جايگاه انتساب عبوديت به ربوبيت به صفت مشهود ذاتى است . و هى على ثلاث درجات : الدرجة الاولى : محبة تقطع الوساوس ، و تلّذ الخدمة ، و تسلّى عن المصائب . درجهء اول محبت وسوسه‌ها و ترديدها را از بين مىبرد ، چرا كه محب آن‌چنان در ملاطفات محبوب غرق است كه جز به او فكر نمىكند . « من احب شيئا اكثر ذكره » . و نيز محبت ، خدمت و عبادت را شيرين مىكند و باعث تسلى محب از بلاها و سختىها مىشود . و هى محبة تنبت من مطالعه المنة و تثبت باتباع السنة و تنمو على الاجابة بالفاقه . اين محبت با مطالعه احسان و نعمت‌هاى الهى رشد مىكند و با پيروى از سنّت نبوى پايدار مىگردد و باعث اجابت دعاها از سر فقر و نيازمندى مىشود . چون فاقت بدايت فقر است و صاحب آن خود را چيزى تصور نمىكند حتى حسنات خويش را . در حديث قدسى خداى تعالى فرمود : يا عبد اجعل ذنبك تحت رجليك و اجعل حسنتك تحت ذنبك . و اين اشاره به آن دارد كه در مقام دعا ديدن اعمال نيكو ضررش بيشتر از رويت اعمال سيئه مىباشد . الدرجة الثانيه : محبّه تبعث على ايثار الحق على غيره ، و تلهج اللسان بذكره و تعلق القلب بشهوده . درجهء دوم محبّت ، حق تعالى را بر غير او برمىگزيند و زبان را به ذكر او گويا مىكند و قلب را به شهود او مىآويزد . هرسه ويژگى محبت درجهء دوم ، محبت را در فضاى جاذبه محبوب شناور مىسازد ، به گونه‌اى كه محب دائما در تكاپوى محبوب خويش است و پيوسته ، ياد او را بر زبان دارد ، تمثيل زيبايى كه مجنون نام ليلى را بر خاك بيابان نوشت : مؤيد اين مقام است كه در